Belirli geçmiş zaman: -DI

Belirli geçmiş zaman (-dı / -di / -du / -dü)

Geçmiş zaman eki doğrudan fiil köküne gelir, sonra kişi eki eklenir. Ekin ünlüsü dört biçimde uyar: a, ı → ı; e, i → i; o, u → u; ö, ü → ü. Sert ünsüzden sonra (ç, f, h, k, p, s, ş, t) d sesi t olur: bak-tım, iç-tim.

• Dün sinemaya gittim.
• Sabah kahvaltı yaptık.
• Ali dün akşam bizi aradı.
• Bugün çok yoruldum.
• Geçen hafta İstanbul'a taşındılar.

• dün — bugünden bir önceki gün
  Dün çok çalıştım.
• geçen hafta — içinde bulunduğumuz haftadan bir önceki hafta
  Geçen hafta Ankara'daydım.
• kalkmak — yataktan çıkmak; ayağa kalkmak
  Sabah saat yedide kalktım.
• uyumak — yatıp dinlenmek, uykuda olmak
  Dün gece çok iyi uyudum.
• buluşmak — biriyle sözleşip aynı yerde bir araya gelmek
  Arkadaşımla kafede buluştum.
• yorulmak — gücü tükenmek, dinlenmeye ihtiyaç duymak
  Yürüyüşten sonra yorulduk.
• hazırlamak — bir şeyi kullanıma ya da yenmeye hazır duruma getirmek
  Akşam yemeğini ben hazırladım.
• erken / geç — beklenen saatten önce / beklenen saatten sonra
  Erken yattım ama geç uyudum.

Dün ne yaptın?

• Emre: Merhaba Ayşe! Dün ne yaptın?
• Ayşe: Sabah erken kalktım ve spora gittim.
• Emre: Ben geç kalktım, çok yorgundum.
• Ayşe: Öğleden sonra annemle alışveriş yaptık.
• Emre: Güzel. Akşam ne yaptın?
• Ayşe: Bir film izledim ve erken yattım.

• 1.
  Dün akşam bir film ______ . (izlemek — ben)

  ipucu: -di + -m
• 2.
  Biz sabah kahvaltı ______ . (yapmak)

  ipucu: sert ünsüz: yap- → -tı
• 3.
  Onlar geçen hafta İzmir'e ______ . (gitmek)

  ipucu: git- fiilinde t iki kez yazılır
• 4.
  Sen saat kaçta ______ ? (kalkmak)

  ipucu: -tı + -n
• 5.
  Ali dün beni ______ . (aramak)

  ipucu: 3. tekil kişi ek almaz